Omgaan met relaties met AuDHD-partners (autisme + ADHD)

Wij mensen zijn over het algemeen goed in het beheren van hulpbronnen – en in het waarborgen dat de uitwisseling van hulpbronnen op een eerlijke manier verloopt.

Relaties met één of twee neurodivergente partners brengen hun eigen unieke uitdagingen met zich mee, maar ook unieke beloningen.

Deze nieuwe kijk op de zaak was juist voor mij heel belangrijk.

Romantische relaties zouden vrij moeten zijn van overwegingen en verwachtingen rond het uitwisselen van middelen … maar dat is in werkelijkheid niet zo. In ieder geval niet voor mij, en ik vermoed dat dit voor de meeste mensen geldt.

De koude

Stel je het volgende scenario eens voor:

Je komt moe thuis van je werk. Je partner, die op dit moment eigenlijk op zoek zou moeten zijn naar werk, heeft nog geen avondeten gekookt. Het huis ziet eruit alsof er een bom is ontploft. Hij of zij blaast je een kusje toe en zegt dat hij of zij met vrienden op stap gaat om er eentje te drinken.

Is je eerste gedachte: “O, ze zijn neurodivergent en hebben die rustmomentjes echt nodig. Ik moet ze steunen?”

Of: “Ze hebben dat ADHD-excuus nu echt een keer te vaak gebruikt. Wat ze nodig hebben is geen koud biertje, maar een flinke schop onder hun kont om ze wakker te schudden!”

Verwachtingen

Er zijn een aantal verborgen verwachtingen in het leven van mensen; als ik naar jou luister, zul jij later naar mij luisteren. Als ik er in een bepaalde situatie voor jou ben en me daar echt voor inzet, zul jij er later voor mij zijn.

Deze verwachtingen brengen enkele problemen met zich mee:

• Er zijn mensen bij wie het in zekere mate ontbreekt aan cognitieve of affectieve empathie. Een voorbeeld van het eerste zijn mensen met autisme – zodra ze begrijpen dat je gekwetst bent, zullen ze empathie voelen, maar het kan zijn dat ze sociale situaties niet goed kunnen interpreteren. Een voorbeeld van het tweede zijn narcisten – zij begrijpen wel dat iets je pijn doet, maar voelen zich daar niet altijd “slecht” over of zijn niet altijd in staat om zich in te leven in jouw emoties.
• Als je verwacht dat de ander zich op vrijwel dezelfde manier gedraagt, benut je misschien niet zijn of haar sterke punten. (Sterker nog, de reden dat hij of zij jouw steun überhaupt nodig had, is misschien juist dat je zijn of haar sterke punten niet benut!)
• Misschien had die ander jouw hulp wel op een andere manier nodig gehad; of misschien wilde hij of zij die hulp überhaupt niet – wat nu een extra last voor hem of haar vormt, omdat hij of zij hulp moet terugdoen voor hulp die aanvankelijk niet gewenst was.

Het is heel belangrijk om je verwachtingen en je eigen emotionele toestand met betrekking tot de huidige situatie kenbaar te maken. Ook is het belangrijk om te luisteren naar het standpunt van de ander.

Het is niet zeker of ze hierop kunnen reageren. Zelfs als ze dat willen en kunnen, kan het even duren voordat ze hun gewoontes hebben aangepast.

Voordelen van neurodiversiteit

Er blijft echter één belangrijk punt over: in het bovenstaande kader probeer je “om te gaan met neurodiverse verschillen”; je probeert aandacht te schenken aan je eigen behoefte en met de ander te communiceren. Na verloop van tijd kan dit leiden tot het gevoel dat een neurodivers persoon een last is, iemand die extra zorg nodig heeft.

Misschien net als iemand die in een soort “mentale” rolstoel zit, die speciale “mentale” oprijplaten nodig heeft, bijvoorbeeld in de vorm van jouw geduldige woorden.

Dit perspectief kan op den duur leiden tot wrok en een burn-out.

Zelfs partners met de beste bedoelingen zullen toch stiekem in hun hoofd een afweging maken … draagt deze persoon iets bij aan mijn leven of juist niet?

Als ze zich in dit soort situaties, waarin extra communicatie nodig is, op de verschillen richten, zullen ze uiteindelijk tot de conclusie komen dat ze zichzelf voor de ander moeten “opofferen”. En dat is echt ongezond: van jezelf geven en voortdurend het gevoel hebben dat je meer geeft dan je terugkrijgt.

Een schitterend, diepgaand artikel van Bridgette Hamstead – “De AuDHD-gids voor romantische relaties en het huwelijk” gaf me hierover een heel interessant perspectief:

Mensen met neurodiversiteit brengen hun eigen sterke punten mee in de relatie! Je zou de uitdagingen zelfs kunnen zien als de “toegangsprijs” om van die unieke sterke punten te kunnen genieten.

Door de relatie op deze manier in een nieuw perspectief te plaatsen, wordt het evenwicht hersteld, wat echt noodzakelijk is om een langdurige relatie met een gezonde volwassene te kunnen onderhouden.

Het is een verschuiving van een bepaald soort waarden en voordelen naar een ander soort waarden en voordelen.

In ons voorbeeld zou de persoon die terugkomt van het werk zichzelf en zijn of haar partner duidelijk moeten kunnen zien:

• Levert de partner in die situatie op een of andere manier een bijdrage die hij of zij niet meteen ziet? Bijvoorbeeld door emotioneel veel steun te bieden?
• Heeft de partner inlevingsvermogen (misschien als de situatie aan hem of haar wordt uitgelegd)? Is hij of zij bereid om aan zijn of haar kant aanpassingen te doen?

Met andere woorden: kunnen zij mij zien? Maar ook: kan ik hen zien? Wisselen we daadwerkelijk energie uit en ondersteunen we elkaars behoeften?

Terzijde

Ik raad ten zeerste aan om te lezen “De AuDHD-gids voor romantische relaties en het huwelijk” voor iedereen die een relatie heeft met iemand met AuDHD (autisme en ADHD); daarin wordt dieper ingegaan op hoe je met dergelijke relaties om kunt gaan dan ik in deze korte blogpost kan doen.